اضطراب بچه ها چه علائمی دارد و چگونه می توان به بهبود آن یاری کرد؟

به گزارش وبلاگ علی بابا، به طور معمول، بعضی از بچه ها نسبت به تغییر شرایط، موقعیت محل زندگی، دوستان و سایر جنبه های زندگی روزانه خود احساس خوبی ندارند. به عبارتی، بچه ها در شرایطی مانند تغییر محل زندگی، تغییر مدرسه، برخورد با آدم های جدید و … معمولاً دچار اضطراب و استرس می شوند. بعضی از رایج ترین اضطراب ها در بچه ها اضطراب جدایی، اضطراب اجتماعی و … هستند. در ادامه قصد داریم تا اضطراب در بچه ها را ریشه یابی نموده، دلایل و علائم آن را تشریح کنیم. همچنین انواع اضطراب در بچه ها را نام برده، راه های درمان اضطراب بچه ها را بیان می کنیم و رفتارهایی را آنالیز خواهیم کرد که به والدین برای کاهش استرس بچه ها شان یاری می نمایند.

اضطراب بچه ها چه علائمی دارد و چگونه می توان به بهبود آن یاری کرد؟

نشانه های رایج اضطراب در بچه ها چیست؟

از جمله رایج ترین نشانه های استرس بچه ها می توان به تپش قلب شدید، تنفس سریع، افزایش تعریق، انقباض عضلات، حالت تهوع و ترس اشاره نمود. این علائم معمولاً منجر به بروز واکنش هایی مانند پرخاشگری، فرار کردن از موقعیت مورد نظر یا حتی مات ماندن کودک می شوند!

همچنین بچه ها در هنگام مواجهه با شرایط استرس زا معمولاً به والدین خود می چسبند، رفتارهای پرخاشگرانه دارند، تحریک پذیر می شوند و گاهی گریه می نمایند. به علاوه، بعضی از بچه ها نیز ممکن است احساس خستگی، خواب آلودگی شدید، سر درد یا دل درد نیز داشته باشند.

با این حال، داشتن اضطراب همیشه هم بد نیست! به عبارت بهتر، اضطراب و استرس در حد کنترل شده می تواند در کوشش برای بهبود شرایط، جلوگیری از شرایط فاجعه بار و در نهایت دستیابی به نتایج بهتر نیز یاری نماینده باشد. در واقع، اگر نتوانیم اضطراب خود یا کودک مان را کنترل کنیم، در این صورت است که اضطراب تبدیل به یک بیماری مشکل زا شده و برای مان محدودیت هایی را به همراه می آورد. همچنین اضطراب و استرس کنترل نشده می توانند منجر به بروز اختلالات شدید نیز در خود یا کودک مان گردند!

انواع اضطراب های شایع در بچه ها کدامند؟

  • اضطراب جدایی: این نوع اضطراب معمولاً در هنگام جدا شدن کودک از والدین یا مربیان مورد علاقه اش بروز می نماید. برای مثال، امتناع کودک از رفتن به مهد، خواب بیش از حد، نگرانی برای تاریخ های خاص و … همگی از نشانه های ابتلای کودک به اضطراب جدایی هستند. در واقع، بچه ها در چنین شرایطی نگران این هستند که در صورت جدایی آن ها از والدین یا سایر اشخاص مورد علاقه اشان، اتفاق بدی برای خود یا عزیزان شان رخ خواهد داد.
  • اضطراب اجتماعی: این نوع اضطراب منجر به ترس شدید کودک نسبت به مواجهه با بعضی از موقعیت های اجتماعی خاص می گردد. بچه ها معمولاً در چنین شرایطی از روبه رو شدن با افراد خجالت کشیده و بسیار مضطرب می شوند. همچنین بچه ها مبتلا به اضطراب اجتماعی همیشه نگران قضاوت شدن یا مورد تحقیر قرار دریافت از جانب دیگران هستند.
  • داشتن فوبیاهای خاص: بعضی بچه ها نیز فوبیاهای خاصی همچون ترس شدید و غیرمنطقی از شرایطی خاص مانند صدای رعد و برق، ترس از استفراغ کردن یا ترس از حشرات و … دارند که نوع دیگری از اضطراب های رایج در میان بچه ها به شمار می فرایند.

چه چیزهایی ممکن است دلیل بروز اضطراب در بچه ها باشند؟

اضطراب در بچه ها ممکن است ریشه های عمیق روانی در آنان داشته باشند. در ادامه بعضی از دلایل بروز اضطراب در افراد کم سن و سال را توضیح می دهیم.

  • عوامل بیولوژیکی مانند ساختار ژن ها یا ساختار عصبی مغز فرد
  • عوامل روان شناختی مانند خلق و خوی فرد و راهبردهای مقابله با شرایط استرس زا
  • عوامل محیطی مانند نوع رفتار والدین، میزان اضطراب آنان، تجربیات تلخ دوران کودکی فرد یا عظیم شدن در محیطی ناسالم
  • همچنین اضطراب در بچه ها می تواند عارضه ای جانبی ناشی از مصرف بعضی داروهای پزشکی نیز باشد.

درمان اضطراب در بچه ها چگونه امکان پذیر است؟

همان طور که پیش تر اشاره شد، اضطراب در حد کنترل شده برای رسیدن به نتایج بهتر مفید است. در حالی که اضطراب شدید و همچنین عدم کنترل آن ممکن است منجر به کاهش فعالیت های کودک شده و او از رفتن به مهد کودک، روبه رو شدن با دوستانش و … اجتناب کند. همچنین به یاد داشته باشید که اضطراب شدید ممکن است فرایند رشد کودک را دچار اختلال کند. بنابراین اگر فکر می کنید که فرزندتان دچار اختلال اضطراب شدید شده است، با پزشک متخصص برای انجام مراحل درمانی صحبت کنید.

پزشکان معمولاً بسته به مرحله رشد کودک، سطح اضطراب و همچنین نوع بیماری او روش های درمانی و رفتاری متعددی را به خود کودک و همچنین والدین او توصیه می نمایند. همچنین برای درمان فرزندتان ممکن است همکاری شما با روانشناسان، روان پزشکان یا مددکاران اجتماعی در مراحل مختلف درمانی مورد احتیاج باشد.

در واقع، متخصصان به والدین و خود کودک یاری می نمایند تا با آموزش روش های درمانی رفتارشناختی (CBT) نسبت به بهبود اضطراب کودک اقدام نمایند. این روش درمانی یک متد درمان مؤثر برای راهنمایی افکار و رفتارهای افراد در جهتی مناسب و مورد تأیید به شمار می رود.

در روش درمانی رفتارشناختی بچه ها تشویق می شوند تا با تمرین روش تفکر خودآگاهانه بتوانند افکار و رفتارهای مضطرب خود را مدیریت و آنالیز نمایند. همچنین بچه ها در این روش یاد می گیرند تا به جای فرار از شرایط استرس زا با آن ها روبه رو شوند. به علاوه، تکنیک های کنترل ذهن، مصرف داروهای ضد اضطراب و ضد افسردگی نیز از جمله دیگر روش های مورد استفاده متخصصان برای کنترل اختلال اضطراب در بچه ها به شمار می آیند. گفتنی است که ترکیبی از این روش ها معمولاً بهترین نتیجه را به منظور بهبود اضطراب در بچه ها به همراه دارند.

والدین چه نقشی در مدیریت اضطراب بچه ها دارند؟

والدین بچه ها می توانند در درمان اضطراب، بهبود شرایط و مدیریت استرس فرزندان خود نقش مؤثری داشته باشند. در ادامه بعضی از مهم ترین روش های مورد استفاده والدین به منظور مدیریت استرس در بچه ها شان را آورده ایم.

1. تجسم و شخصی سازی

از فرزند خود بخواهید تا ترس های خود را تجسم نموده و نوعی نام نمادین به هر یک از آن ها اختصاص دهد. همچنین می توانید از کودک تان بخواهید تا تصویری ساده از تمام شرایطی ترسیم کند که منجر به ترس و اضطرابش می شوند. سپس به فرزندتان یاری کنید تا نوع اضطرابش را در شرایط مذکور تشخیص دهد. برای مثال، می توانید از او سؤال کنید که آیا این دیو زشت توی تصویر به تو می گه که هیچ کس نمی خواد باهات بازی کنه؟! در حقیقت، برچسب زدن روی ترس ها و دور کردن کودک از حال و هوای استرس زا موجب می گردد تا او بتواند در موقعیت های مختلف استرس و اضطراب خود را به راحتی مدیریت کند.

2. فراهم کردن شرایط تحریک نماینده حس اضطراب کودک

همچنین برای یاری به کاهش اضطراب فرزند خود می توانید شرایط استرس زا را برای او بازسازی کنید. برای مثال، بازسازی شرایط مهدکودک، مدرسه یا روبه رو شدن با دوستان جدید را با کودک تان تمرین کنید. همچنین می توانید با همدیگر به مکان های جدید رفته و زمانی را به گذشت و گذار با او اختصاص دهید.

3. الگوسازی برای داشتن اعتماد به نفس

همان طور که می دانید، بچه ها از نظر عاطفی بسیار حساس و آسیب پذیر هستند. همچنین آن ها از اضطراب، ترس یا قدرت والدین در هنگام مواجهه با شرایط سخت الگو می گیرند. بنابراین برای بهبود اضطراب فرزند خود سعی کنید تا با برخورداری از گفتار، رفتار و زبان بدن مناسب در برخورد با مسائل، الگویی خوب برای او باشید. به علاوه، در صورت لزوم می توانید روی حفظ آرامش خودتان، جلوگیری از بروز واکنش های شدید و پرخاشگری در شرایط استرس زا نیز کار کنید.

4. توصیف خوبی های محیط پیرامون برای کودک

بچه ها از هنگام تولد در حال تصویر سازی از دنیا پیرامون در ذهن خود هستند. به همین دلیل گفته می گردد که مغز کودک همچون اسفنجی است که همه چیز را در خود ثبت می نماید. بنابراین می توان گفت که والدین نقش پررنگی در تشکیل تصورات ذهنی، باورها، افکار و … در ذهن و روح بچه ها خود دارند. به همین دلیل، برای کاهش اضطراب کودک خود می توانید از نکات و جنبه های مثبت دنیای پیرامونش برای فرزندتان سخن بگویید. به عبارت بهتر، باید سعی کنید تا دنیا را مکانی امن، آرام و بدون احتیاج به کوشش برای گارد دریافت در برابر موقعیت های مختلف برای فرزندتان توصیف کنید. با استفاده از چنین روشی به فرزندتان یاری می کنید تا کنترل بیشتری روی اضطراب خود داشته و در صورت مواجهه با شرایط استرس زا به روش بهتری و در زمان کمتری آرامش خود را بازیابد.

5. اجازه دادن به کودک برای روبه رو شدن با استرس خود

اجتناب از موقعیت هایی که منجر به پریشانی و اضطراب کودک می شوند، صرفاً راه حلی موقتی بوده و نتایج آن در دراز مدت مؤثر واقع نمی شوند. به عبارت دیگر، دوری از شرایط استرس زا تنها موجب بروز علائم و نشانه های به مراتب شدیدتر ترس و اضطراب در موقعیت هایی دیگر می شوند.

در چنین شرایطی، توضیحات منطقی و کوشش برای آرام کردن کودک نیز کارایی ندارند. در حقیقت، مرکز عاطفی مغز کودک که به سیستم لیمبیک معروف است، برای آرام کردن او به زمان و ابزارهای کافی به منظور برقراری ارتباط با مرکز تفکر شناختی اش دارد تا بتواند وقایع پیرامون را درک نموده و از اضطراب فرد بکاهد.

بر همین اساس، بهتر است ابزارهایی را برای تسهیل شرایط استرس زا و کاهش اضطراب کودک به کار بگیرید. برای مثال، می توانید به او یاری کنید تا صورتش را با آب سرد بشوید، نفس عمیق کشیده، تمرین های کششی انجام دهد و عضلات خود را شل کند. همچنین بعضی از بچه ها دوست دارند تا انرژی منفی خود را با بالا و پایین رفتن از پله ها تخلیه نمایند! یک روش دیگر برای یاری کردن به کاهش استرس بچه ها این است که حواس آنان را از شرایطی که منجر به اضطراب شان می شوند، پرت کنید. به این ترتیب کودک می تواند تسلط بیشتری روی اضطراب خود داشته و آن را کنترل کند.

6. تمرین کردن برای قرار دریافت در شرایط استرس زا

تمرین کردن برای قرار دریافت در شرایط سخت به تدریج موجب می گردد تا مغز کودک یاد بگیرد تا واکنش شدیدی به موقعیت های مشابه نشان نداده و مدیریت بهتری در کاهش میزان استرس داشته باشد. همچنین کودک در می یابد که در صورت روبه رو شدن با هر گونه شرایط استرس زا، مسئله ای نخواهد داشت و می تواند از عهده امور بر بیاید.

برای مثال، فرض کنید که کودک تان از صحبت کردن در میان جمع هراس دارد، از سایر افراد خجالت می کشد و توانایی صحبت کردن با آن ها را ندارد. در این صورت یک روز در هفته را برای گذران وقت با فرزندتان در نظر بگیرید و با همدیگر به رستورانی ساکت بروید. سپس از کودک تان بخواهید تا با یاری شما غذای مورد علاقه اش را سفارش دهد.

در ابتدا، فرزندتان ممکن است نام غذای مورد علاقه اش را برای تان زمزمه کند و از شما بخواهد تا خواسته اش را به گارسون منتقل کنید. در مرحله بعد، کودک تان می تواند نوشیدنی یا دسر مورد نظر خود را سفارش دهد و انتها با کاهش استرس و افزایش اعتماد به نفس اش توانایی برقراری ارتباط با دیگران را به دست آورده و می تواند سفارش غذای خود را به صورت کامل انجام دهد. در چنین شرایطی، فرزند شما ضمن بر عهده دریافت مسئولیتی هر چند کوچک، به تدریج یاد می گیرد که از صبحت کردن و برقراری ارتباط با دیگران هراسی نداشته باشد.

جمع بندی

در این مقاله به آنالیز علائم اضطراب بچه ها پرداخته و انواع اضطراب های شایع در میان بچه ها را برشمردیم. در ادامه دلایلی را آنالیز کردیم که ممکن است منجر به بروز چنین اختلالی در آنان شوند و سپس راه های مناسب برای درمان را نام بردیم. در نهایت، روش های مؤثر و مورد استفاده والدین در جهت بهبود و کاهش اضطراب فرزندان شان را تشریح کردیم. نظر شما در خصوص دلایل و روش های درمانی استرس بچه ها چیست؟ شما چه روش هایی برای یاری به بهبود ترس بچه ها به کار می برید؟ نظرات، تجربیات و پیشنهادات خود را با ما در میان بگذارید.

در انتها، برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص علائم و راه های درمان اضطراب جدایی در بچه ها می توانید به مطلب علت و علائم اضطراب جدایی در بچه ها چیست و چگونه درمان می گردد؟ مراجعه کنید.

منبع: مجله انگیزه

به "اضطراب بچه ها چه علائمی دارد و چگونه می توان به بهبود آن یاری کرد؟" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "اضطراب بچه ها چه علائمی دارد و چگونه می توان به بهبود آن یاری کرد؟"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید